Gerra zibila EHan

miércoles, abril 19, 2006

Gipuzkoaren konkista

Donostian Carrasko Koronelak altxamenduarekin bat egin zuen baino ez berehala. Honela, herri mugimendua erabakigarria izan zen Donostiaren defentsa errepublikazalerako. Leku klabe batzuetan zeuden falangistak neutralizatu ondoren Urbieta kalean, uztailaren 21ean egin zioten aurre azkenean altxatzea erabaki zuten Loiolako kuarteleko tropei. Trenez probintziatik iritsi ziren laguntza indarrek erabaki zuten bataila eta tropei atzera eginarazi zieten. Egun batzuen buruan, uztailaren 28an, militarrek amore eman zuten Donostiako defentsa juntaren aurrean baina armak anarkistak hartu zituzten. Hurrena mugarekin lotura mantentzea izan zen helburua. Likinianok gidatutako anarkistak ziren indartsuenak Donostian eta Irun aldera jo zuten sozialista, komunista eta ANVko abertzale ezkertiarrekin Aiako Harrien inguruan Bortizki sartzen ari zen Soltxaga jeneralaren indar karlistei aurre egiteko. Borroka latza izan zen mendian eta hiriburuan eskuindarren erailtzeak ugaritu ziren, Ondarretako kartzelaren asaltoa barne. Uda amaierako Irun galdu zuten errepublikarrek (aurretik erre egin zuten anarkistek) eta Donostian irailaren 13an sartu ziren matxinatuak. Ondoren, Donostian populazioaren herena geldituta ere “garbiketa” sistematikoa burutu zen. Oria ibaitik behera sartu zen Mola jenerala eta negurako Gipuzkoako frontea galduta zegoen. Azpeitian koarteleratuta zeuden indar nazionalistak atzera Bizkaira egin zuten.